Conclusións de Toni Negri e Michael Hardt no encontro cos movementos sociais o 7 de outubro de 2011 no Centro Social Autoxestionado La Tabacalera de Madrid.

Logo de estar o 6 de outubro dando unha conferencia no Museo Reina Sofía de Madrid diante dunhas 300 persoas, Toni Negri e Michael Hardt achegáronse ao CSA La Tabacalera para coñecer de primeira man a visión que diversos colectivos e movementos sociais teñen sobre o 15M. O encontro tivo lugar o día 7 de outubro pola tarde e durante case tres horas unhas cen persoas ateigaron a sala de traballos manuais do centro para responder, cada un ao seu xeito, a 5 preguntas propostas por Negri-Hardt a modo de debate. A participación foi moi alta por parte de asociacións, colectivos, centros sociais, membros de casas ocupadas e mesmo sindicatos independentes.

O que aquí presentamos son as conclusións finais, practicamente o único momento no que Negri-Hardt tomaron a palabra, pois como eles mesmos dixeron varias veces, viñeran aprender.

1. Que é o 15-M, que foi para vós, como definiriades se lle tiverades que explicar a alguén que pasou, que pode ser isto do 15-M?

B. Podemos dicir que é un movemento social, un movemento de contestación social.

A. É a consecuencia por unha banda do traballo de moitos movementos sociais alternativos, de moitos anos e os froitos que deron, a súa continuación, e, por outra banda, dunha indignación, empregando a palabra que máis se emprega, concreta ante feitos concretos, como por exemplo a reforma do sistema das pensións, a reforma laboral. Iso por unha banda, e por outra, é o traballo dos movementos sociais alternativos que pensan unha alternativa global a un sistema.

B. Eu diría basicamente que é unha nova maneira de facer política, unha maneira alternativa de facer política, facer política de maneira distinta, unha maneira máis de rúa, máis participativa, buscar a participación da xente pero non polos mecanismos tradicionais, senón empregando a rúa para o entendemento e discusión das persoas nos problemas que lle afectan en primeira persoa.

Drocha Hauser

Había unha morea de xente. Resultaba imposible calcular a cantidade estando no medio da masa. Todas as rúas anexas á Puerta del Sol estaban anegadas pola multitude. Moitos de nós chimpabamos ao ritmo do cántico "ANTI-ANTI-ANTICAPITALISTA!”

- Se te ha caído — dixo mentres recollía do chan a miña palestina.

- Gracias — respondín torpemente.

-¿Sabes? Es la primera vez que vengo.

- Yo también.

Nese instante, todos os que estaban ao noso arredor se colleron das mans e, alzándoas no ar, berraron: "ESTAS SON NUESTRAS ARMAS!”. Ela agarrou a miña man esquerda sen pensalo e ambos os dous coreamos ao unísono aquela agresiva melodía da paz. Baixamos os brazos. Esquivamos as nosas miradas.

- Me llamo Adela — insistiu.

- Joaquín.

Púxose na punta dos pés e plantoume dous bicos. Eu respondín con dous bicos sonoros deses que nin sequera rozan a meixela.

- ¿Estás solo?

- ...

- Me refiero a si has venido solo a la mani o si estás con amigos — dixo sorrindo.

- Estoy solo — mentín.

Continuou ao meu lado o resto da manifestación. Ao longo de máis de dúas horas faloume dos seus estudos. Do seu traballo. Da súa familia. Do piso pequerrecho mais apañado no que vivía.

- ¿Vendrás mañana a la asamblea? Es a las ocho. Después, si te apetece, podríamos tomar una caña…

- Me encantaría —respondín sinceramente.

Deume dous bicos máis. Desta volta foi ela quen botou ao vento unha lenta sonoridade. Fiquei un bo anaco vendo como o seu corpo se esvaecía entre a xente que regresaba ás súas casas dirección Jacinto Benavente. Non puiden confesar que para o día seguinte o meu xefe, o coronel Martínez, seleccionárame para outro traballo na xefatura.

La universidad en conflicto: capturas y fugas en el mercado global del saber. Traficantes de sueños, Madrid, 2010.

O pasado outono Traficantes de sueños editaba un libro, compilado por Edu-Factory e a Universidad Nómada, que tenta recorrer, nun momento de hibernación dese conflito no estado español, a complexa cuestión das profundas modificacións que están a ter lugar na universidade. Ese fenómeno non se deixa acoutar á universidade europea, presenta derivas múltiples e facianas diversas que, porén, tenden a unha converxencia global. O libro editado por Traficantes de sueños tenta abordar esa reconversión da institución universitaria nun marco máis amplo que atinxa o carácter mundial deste fenómeno situándoa no centro de interese do chamado capitalismo cognitivo. Os artigos que o compoñen inciden no carácter mundial dese proceso recollendo situacións diversas: a externalización das universidades norteamericanas co fin de captar novos mercados, notoriamente China e Oriente Medio, a reestruturación da universidade pública surafricana tralos recortes presupostarios, a imposición do EES en España ou a precarización do estudantado en Francia. Artigos heteroxéneos dos que se pode, porén, atopar un diferencial: a insistencia no papel central da universidade como espazo de produción, non só de coñecementos senón de subxectividades, axial para a presente fase do capitalismo. Un dos artigos, por exemplo, analiza a función da débeda na conformación das expectativas e dos xeitos de vida posíbeis dos estudantes norteamericanos; outros textos inciden preferentemente nunha perspectiva que non se queda na constatación dese feito, senón que insiste, no centro dese proceso, en posibilidades inusitadas que o traben ou abran liñas de fuga na súa dinámica. Os diferentes textos de individuos e colectivos debuxan, como espazo común para empezar a pensar na universidade como novo lugar de conflito entre apropiacións e desapropiacións, lugares de resistencia non nostálxicos co modelo pasado de universidade e que tratan de investir doutro xeito as potencialidades e os ocos do propio proceso, así a insistencia na autoformación e noutro xeito de produción de saber nos bordes da universidade que parta do carácter de ben común do coñecemento e impida o seu feche pola lóxica da mercadoría. Debe salientarse o esforzo de esbozar, a través da selección de textos, as diferentes derivas e os nodos comúns no marco dun proceso que oscila entre a homoxeneización e un xeito de inclusión diferencial que producirá novas e, se cabe, máis marcadas estratificacións. O libro combina análises de autores individuais con manifestos colectivos que artellan produción discursiva e acción política, quizais a traza máis característica deses novos xeitos de resistencia. Queda, tal vez, por facer unha análise crítica da dificultade de artellamento entre os diferentes actores integrados e dos xeitos de intervención posíbeis nunha institución tan marcadamente xerárquica e estratificada máis polo miúdo. En calquera caso, a publicación do libro é algo moi salientábel pois faltaban aínda hoxe materiais cos que tratar de artellar un fenómeno tan difuso e complexo como é a transformación que está a sufrir a universidade.